✍️امیرعباس تقی‌پور

▪️مرجعیت رسانه‌ای مسئلۀ‌‌ امروز و دیروز نظام رسانه‌ای در ایران نیست. سال‌هاست که شبکه‌های تلویزیونی ماهواره‌ای و بعد از آن شبکه‌های اجتماعی نقش‌آفرینی رسانه‌های داخلی را کم‌رنگ‌ کرده‌اند و در این میان ضعف‌ها و کم‌وکاستی‌هایی که از گذشته در سازوکار رسانه‌داری کشور دیده می‌شدند، همچنان هم پابرجا هستند. این مشکل البته خاص ایران نیست و اغلب کشورهای دیگر نیز کم‌و‌بیش با همین مشکل روبرو هستند. با این حال، مسئله در ایران حادتر است و به همان میزان هم فشار بر رسانه‌ها رو به افزایش.
▪️کارشناسان علم ارتباطات و فعالان رسانه‌ای پاسخ‌های مختلفی به چرایی این وضعیت داده‌اند و راهکارهایی نیز توصیه می‌کنند. واقعیت این است که دولت، مجلس و قوه قضاییه باید با سعه‌صدر بیشتری در مواجهه با رسانه‌ها عمل کنند. آنچه امروز از آن به بحران مخاطب در رسانه‌ها یاد می‌شود، بیش از هر چیز ناشی از نوع رفتارهایی است که از چند دهه گذشته با رسانه‌ها شده است. رفتارهایی که جسارت رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران را از آن‌ها گرفته و عنصر خطرپذیری که در ذات کار رسانه‌ای است، جای خود را به احتیاط بیش از حد داده است.
▪️از سویی متاسفانه باید اعتراف کرد که رسانه‌های ما در چنین فضایی مرجعیت خود را در عرصۀ ملی و بین‌المللی نیز از دست داده‌اند که یکی از دلایل آن حاکم شدن فضای بی‌اعتمادی در کشور است. روشن است هرگونه اقدامی که منجر به از بین رفتن استقلال و آزادی رسانه‌ها شود، یا فعالیت خبرنگاران و روزنامه‌نگاران را محدود کند و بر سر راه نهادسازی و تشکل‌یابی حرفه‌ای آن‌ها مانع ایجاد کند، به همان نسبت اعتماد عمومی را نسبت به نظام رسانه‌ای زائل می‌کند.
با این اوصاف برای اصلاح وضع موجود و ارتقای مرجعیت خبری رسانه‌های نیازمند تصمیم‌سازی و ‌تصمیم‌گیری‌های هوشمندانه در حوزۀ رسانه و مطبوعات هستیم. کافی است به قانون مطبوعات نگاه کنید که چندین سال است بازنگری نشده است. باید از خودمان بپرسیم آیا واقعاً لازم نیست قانون مطبوعات اصلاح شود؟
▪️به نظر می‌رسد یکی از مهم‌ترین مسیرهای پیش‌ روی ما برای بازگرداندن اعتماد به رسانه‌های داخلی و احیای مرجعیت آن‌ها، احترام به اصل آزادی مطبوعات در چارچوب قانون و برطرف کردن محدودیت‌های موجود در مسیر فعالیت اصحاب رسانه است. رسانه‌ها به فضای آزادتر نیاز دارند و باید اجازه دهیم نهادهای حرفه‌ای را تشکیل دهند یا همان‌هایی هم که فعال هستند، با فشار و محدودیت کمتری کارشان را ادامه دهند.